Üzgün adamlar

[ ]…”ABD’nin üstünlüğünün boyutları dikkate alındığında, bugünün ABD’sini Roma İmparatorluğu ile karşılaştırmak epey basmakalıp bir düşünce haline gelmiştir. Böylesi bir karşılaştırma tahmin edilemeyecek birçok açıdan epey çarpıcı olabilir. Her şeyden önce Roma İmparatorluğu’nu yıkan başka bir imparatorluk olmamıştır; çöktüğünde tüm “denk rakipleri” çoktan alt edilmişti. Artık tarihçiler İmparatorluğun, ister kültürel ve manevi isterse ekonomik nedenlerle olsun içten de çökmediği sonucuna varmışlardır. İmparatorluk, kendisini önce uçlardan kemiren barbar kabilelerin, nihayetinde merkezi devirmesi sonucunda yıkılmıştır. Göz kamaştırıcı ihtişamı onu, Roma’nın zenginliklerine el sürmelerine izin verilmeyen sınır boylarındaki küçük krallıklardan ayrı tutuyordu. Fakat zamanla kırgın, kıskanç ve sonunda dizginlenemez bir hale gelen bu krallıklar son darbeyi binlerce ölümle indirmişlerdi.

Bugün de ABD İmparatorluğu’nun geleceği hakkında yazan uzmanlar, kendilerinden önceki Roma İmparatorluğu tarihçilerininkine benzer biçimde içe-bakan bir yaklaşım benimseme eğilimindedirler. Örneğin akademisyenler tarafından tartışılan bir konu ABD ekonomisinin, bunca deniz aşırı askeri ve diplomatik harekâtı sürdürmenin maliyetini kaldırıp kaldıramayacağıdır. Fakat imparatorluk sınırlarının ötesinde, ücra köşelerde tutulan insanlığın büyük bir kısmının imparatorluğa, bir zamanlar barbarların Ebedi Şehre baktığı hayranlık, imrenme ve gücenme karışımı bir duygunun aynıyla baktıkları genellikle göz ardı edilmektedir.

Devletler geriledikçe ve yeni Orta Çağ ilerledikçe, dış dünya yeni Roma’nın kontrolünden -ve hatta anlayış gücünden- her gün daha çok uzaklaşacağa benzer görünüyor. Yerkürenin artık çeşitlenmiş gayri-resmi ve yarı-resmi devlet benzeri faaliyetleri arttıkça, yaşamını bunlarla sürdürenlerin gücü ve nüfuzu da aynı şekilde artmaya devam edecektir. Bunun sonuçlarını yeni Romalılar da, aynen eskiler gibi, kaldıramayabilirler.

Foreign Affairs, Mayıs/Haziran 2006

[Foreign Affairs’teki İngilizce orijinalinden Başak Ekmen tarafından Sendika.Org için kısaltılarak çevrilmiştir] …[ ]

Yazı SolFaSol‘dan, imajlar Sad Guys On Trading Floors‘dan

1 comment October 8th, 2008

Sıfırdan başlasak

“Bütün ulusal ve uluslar arası mali yetkililerin temel görevi hem tek tek yurttaşları hem de şirketleri ve genel olarak toplumu ihmalkarlık ve yolsuzluklardan korumak için piyasaları ve iş hayatını düzenlemektir. Oysa 1979′dan bu yana bütün hükümetler, bütün uluslararası kuruluşlar, bütün ulusal bankalar, ve yeryüzündeki bütün uluslararası bankalarla mali kuruluşlar görevlerini yaparak bu gangster kapitalizmini düzene sokmak yerine Thatcherci ve Reagancı açgözlülüğün peşine takılıp çıldırdılar. Onlara Friedmancı monetarizm teorisine (bu teoriyi şimdi günahkar Milton Friedman’ın kendisi bile sahiplenmiyor) besledikleri delicesine inançtan başka bir şey yol göstermiyordu. Bu kuruluşlar kendi hesaplarındaki devasa gerçek borç bataklığını hayali paralarla denkleştirip –dünyanın bütün önde gelen özel mali kuruluşlarının da hesaplarını aynı şeklide denkleştirmesine onay vererek- şimdiki krize yol açtılar.

Bunun dolaysız, gözle görülebilir, ve büyük ölçüde öngörülebilir sonucu küresel borçlar toplamının şimdi yeryüzündeki tüm gerçek varlıkların toplamının üç katına çıkmış olmasıdır. Yeryüzündeki her kiralayıcı/satıcı artık varlığını sürdürebilmek için başkasının parasının peşinden koşuyor. Elde kalan tek çözüm her şeyi ama her şeyi bedelsiz millileştirmek, bütün borçları silmek ve her şeye sıfırdan başlamak. Başka her önlem yararsız ve yarım kalmaya mahkum olacak ve durmaksızın derinleşen ölüm sancısını uzatmaktan başka bir işe yaramayacak.”  Britanya’da yayımlanan The Daily Telegraph gazetesinin internet versiyonuna yollanmış bir okur mektubundan.  

Ertuğrul Kürkçü’nün global krizle ilgili, SolFaSol’de yayınlanan yazının başından aparttık.  Devamı burada. 
(Foto: Ryan McGinley) 

3 comments September 25th, 2008