Bende tuhaf bir arıza var. Ikea mağazasına güle oynaya gidip, içeride 15 dakika geçirdikten sonra, kafesteki bir yabani hayvan gibi huysuzlanıyorum, saldırganlaşıyorum…
Tesadüfe bakınız ki ecnebi bilim adamları da bu durumun yaygın bir semptom olduğunu keşfetmiş. Bu haberi okuduğum özgün New Scientist linki paralı ancak burada konuyla alakalı bir yazı var.
“Yönlendirilmiş araştırma” denilen kavrama karşı, diğer bir deyişle, mağaza sahibinin stratejik olarak tasarladığı bir araştırma sekansını takip etmek zorunda bırakılan kişilerde gelişen bir tepki.
January 12th, 2007
“Tekstil sektörünün dünyaca ünlü markası ‘Prada’ taklitleriyle mücadele ediyor. Firma, bir tekstil firması tarafından yapılan ‘Prasa’ marka başvurusuna tescil kararına karşı Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne dava açtı.
Dava sonucunda Prada ve Prasa ibarelerinin esas unsur, fonetik ve biçimsellik sebebiyle aynı olması ve söz konusu ürün gruplarının aynı ve benzer türden olduğu kararına varıldı. Mahkeme, markaların karıştırılacağına ve ayrıca Prada markasının bir dünya markası olması sebebiyle başvuru sahibinin tanınmış markanın itibarından haksız biçimde yararlanma amacında olduğuna hükmetti. Prasa markası, temyiz yolu açık olmak üzere iptal edildi.” (kaynak: turkticaret.net)
Bu haber geçtiğimiz hafta, sanırım biraz da absürdlüğünden dolayı yerli basında oldukça yer buldu, ben de tabi ilkin gevrek gevrek güldüm. Sonra düşündüm: Prada dava açtığı, taklidi, ve dolayısıyla da kendine bir tehdit olarak gördüğü markanın ait olduğu kültürde ne anlama geldiğinin farkında mıdır? Acaba PRADA, post globalizm öncesi popüler “marka değeri”, “marka bilinci”, “marka bilmemnesi” fetişizminin kendi kalesine gol atan bir kurbanı mıdır?
Yukarıdaki haberin basında yeralma şekli düşündürücü… Markacığını hoyrat bir yeni yetme gibi korumak isteyen PRADA’nın muhtemelen, Oğuz Aral karikatürlerinin eğretilmiş ünlü isimleri (Banu Balkon, Mustafa Altıpatlar, vs) saçmalığında bir alametifarikaya sahip naif düşmanı PRASA ile aynı satırları paylaşmak suretiyle, yüce milletimin tüm geyikçilerine “nyeh nyeh” diye sırıtma imkanı sağlamak gibi bir amacı yoktu -ki sanırım buna “marka öz-ebelenmesi” de diyebiliriz.
Belki de bu, Vogue, Elle, Another Magazine ya da vesairenin korunaklı, spa kokan şefkatli sayfalarından, aziz memleketimin yırtıcı yüksek tirajlı gazetelerine bir paraşütsüz serbest düşüştür, belki de delinin kuyuya attığı meşhur taşın ardından sebepsiz bir tüplü dalış.
January 12th, 2007
